Leerflow – Ontwerp een plan voor formatief handelen

Leerflow is een gratis en bijzonder intuïtief en gratis te gebruiken ontwerptool voor het ontwerpen van een onderwijsplan voor formatief handelen. De tool neemt je stapsgewijs mee in vijf ontwerpstappen om zo tot een plan van samenhangende activiteiten te komen die de basis vormen voor jouw formatief handelen.

Achter het construct van formatief handelen gaat een didactisch concept schuil dat vaak nieuw of aangepast gedrag vraagt van een docent. Wiliam & Leahy, (2015) definiëren formatief handelen als alle activiteiten die studenten en docent uitvoeren om de leeractiviteiten van studenten in kaart te brengen, te interpreteren en te gebruiken om betere beslissingen te nemen over vervolgstappen. De docent gaat hierbij vaak van ‘voor de klas’ naar meer ‘in de klas’ en hij begeleidt de student die vooral gericht hoort te zijn op zelfontwikkeling en zelfsturing, bij deze ontwikkeling en zelfsturing door naast hem te staan, hem te begeleiden en van ontwikkelingsgerichte feedback te voorzien.

Liesbeth Baartman (Examens 2022-2) ziet leren ‘als ingroeien van de student in het beroep dat bij hem past’ en de opleiding en de docent faciliteren dat. Zo geeft zo ook aan (Examens 2022-2) ‘dat de lerende een meer actieve rol krijgt in het proces van toetsing. Het gaat om samen betekenis geven aan beoordelingscriteria, of eigenlijk aan de vraag wat goed werk is. Net zoals dat in de beroepspraktijk ook gebeurt als collega’s overleggen met bijvoorbeeld een klant. Voor de student mogen beslissingen geen verrassing zijn, want ze zijn zelf onderdeel van het proces’.

Bij formatief handelen is derhalve veel sprake van overleg tussen de student en de docent. De docent geeft feedback op het handelen van de student en de student ontvangt die feedback en handelt ernaar. Dat is immer de opzet. In de praktijk blijkt dit meer tijd kost dan menigeen zich vooraf had bedacht; als het al bedacht was. De ontwikkelaars van de Leerflow (zie hierna) hebben dit probleem herkent en gewerkt aan een oplossing daarvoor.

De werkwijze van de Leerflow is gebaseerd op de vijf ontwerpstappen voor het ontwerpen van een plan voor formatief handelen zoals ontwikkeld en onderzocht in het RAAK onderzoeksproject ‘Formatief evalueren als brug tussen onderwijs en leren’ (Van der Steen et al., 2023). Zie https://www.vernieuwenderwijs.nl/leerflow-ontwerp-formatief-handelen/. De vijf ontwerpstappen zijn:

Bron: https://leerflow.nl/

Vanuit de HAN (Hogeschool van Arnhem en Nijmegen) en Vernieuwenderwijs is het idee voor Leerflow ontstaan tijdens een RAAK onderzoeksproject waar werd ervaren dat het doorlopen van de vijf ontwerpstappen voor het ontwerpen van een plan voor formatief handelen een complex proces kan zijn. Graag wilden ze leraren en docenten meer handvatten en structuur bieden voor het maken van zo’n plan. Zeker omdat de leraren die het wel lukt om een samenhangend plan voor formatief handelen te ontwerpen aangeven daar veel profijt van te hebben.

Deze leraren geven aan dat ze het leren van hun leerlingen beter kunnen volgen en meer ruimte ervaren om hun onderwijs hierop te laten aansluiten: hun onderwijs kan beter worden afgestemd op wat leerlingen op verschillende momenten nodig hebben. Vanuit bestaande samenwerking tussen Vernieuwenderwijs en de HAN hebben ze hun krachten gebundeld om de ontwerptool Leerflow te realiseren.’

Een belangrijk aspect van de Leertool is dat per les wordt gewerkt met de leerdoelen/succescriteria, dat verwachtingen worden verhelderd, waardoor de student steeds inzicht heeft waaraan wordt gewerkt en dat ruimte wordt ingepland om voor aanpassing en verbetering. Vaak worden docenten verrast wat het kost aan tijd om studenten feedback te laten verwerken.

Met de Leerflow heeft de docent een ontwerptool voor alles lessen binnen zijn onderwijseenheid in handen om ervoor te zorgen dat alle leerdoelen aan de orden komen en er ruimte is voor feedback en de verwerking ervan door de studenten.

 

Als docent ga je uit van de leerdoelen/succescriteria en de lessen waaruit de onderwijseenheid bestaat. Per les geef je welke verwachtingen je daarin wilt verhelderen, of de studenten dan wel of niet (al) in kaart brengen waar ze staan (ijkpunten), plan bij zo’n ijkpunt een activiteit, plan vervolgens ruimte waarin studenten kunnen werken aan het vervolg en wat het vervolg wordt en tot slot wordt aangegeven welke leerdoelen/succescriteria centraal staan bij de les.

Probeer Leerflow eens uit: https://app.leerflow.nl/

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.