Kopstukken uit de Nederlandse Toetswereld

In de periode 2007-2012 zijn in Examens; Tijdschrift voor de toetspraktijk twaalf portretten gepubliceerd van ‘Kopstukken uit de Nederlandse examenwereld’. Het waren portretten van Nederlanders die een bijzondere plaats innemen in de wereld van toetsing en examinering. De twaalf portretten zijn zelfs gebundeld in een boekje (nog te bestellen à € 5,95 via www.professioneelbegeleiden.nl of een boekhandel).

De redactie is van mening dat goede examinering niet mogelijk is zonder een goede theoretische basis. De examenwereld kent enerzijds wetenschappers die via onderzoek en publicaties theoretische vernieuwingen brengen. Anderzijds zijn er personen werkzaam in de examenbranche, die voor de taak staan examens samen te stellen en op een eerlijke en transparante wijze af te nemen. De eerste uitgave “Kopstukken uit de Nederlandse examenwereld” portretteerde twaalf theoretische vernieuwers en/of kopstukken die theorie en praktijk verbinden. Geportretteerd waren: Adriaan de Groot, Bob van Naerssen, Wynand Wijnen, Wim Hofstee, Wim van der Linden, Norman Verhelst, Dato de Gruijter, Don Mellenbergh, Jules Peschar, Cees van der Vleuten, Pieter Drenth en Henk van Berkel. De twaalf Kopstukken van toen zijn (bijna) met pensioen of helaas al overleden.

De redactie vond het nu tijd voor een nieuwe serie portretten van ‘Kopstukken in de Nederlandse toetswereld’. Omdat het eerste portret vijftien jaar geleden verscheen, het blad Examens veel nieuwe lezers heeft en de E-Nieuwsbrief door ruim 5.000 belangstellenden wordt gevolgd, heeft de redactie ervoor gekozen om de twaalf eerder verschenen portretten te herhalen in de komende E-Nieuwsbrieven van Examens.

De eerste zeven oude portretten verschenen in de E-nieuwsbrieven 37, 38, 39, 40, 41, 42 en 43. Het achtste oude portret in deze E-Nieuwsbrief betreft het portret van Don Mellenbergh.

In de komende online/PDF-uitgave van Examens (14 februari 2024) is de eer aan prof.dr.ir. Bernard (B.P.) Veldkamp om als achtste in de nieuwe serie Kopstukken te verschijnen en zich voor te stellen.

Vanuit zijn studie wiskunde aan de universiteit Twente raakte Bernard gespecialiseerd in de analyse van big data in combinatie met psychometrie en data science. Kwaliteit van grote hoeveelheden data is niet altijd aanwezig en is niet constant, dat is een uitdaging bij de analyse. Daar proberen we algoritmes voor te ontwikkelen. Bijvoorbeeld uit grote hoeveelheden data nuttige informatie te halen over het niveau van leerlingen in afstemming van het gedrag dat wordt verwacht. Heel specialistisch en complex en Nederland loopt hierin best wel voorop.

Bernard is voor de lezers van Examens geen onbekende, zo schreef hij in Examens 2012-1 het artikel ‘Het random construeren van toetsen uit een itembank. Hoe is gelijkwaardigheid van toetsen te garanderen?’ Het artikel is gratis te downloaden via:
https://www.professioneelbegeleiden.nl/het-random-construeren-van-toetsen-uit-een-itembank

 

Kopstuk uit de Nederlandse examenwereld

Don Mellenbergh

 

Prof.dr. Gideon Jan (Don) Mellenbergh (1938) studeerde psychologie aan de Universiteit van Amsterdam en verkreeg in 1965 het diploma. In 1971 promoveerde hij bij prof.dr. A.D. de Groot op het proefschrift Studies in studietoetsen. Met uitzondering van een kwartaal in de Verenigde Staten en vier jaar aan de Universiteit Utrecht heeft Mellenbergh carrière gemaakt aan de Universiteit van Amsterdam.

 

Mellenbergh heeft onderzoek gedaan naar de constructie en analyse van psychologische tests en studietoetsen, onzuiverheid van vragen (differential item functioning, afgekort DIF), cesuurbepaling, psychometrische begrippen en de relatie tussen verschillende psychometrische modellen. Op zijn naam staan meer dan 150 publicaties, waaronder IJking van de AVL, de Nederlandse bewerking van de Study of Values (1970), Testleer en testconstructie (1989), Beslissen met tests en studietoetsen (1993) en Modellen op de divan: Psychometrische, besliskundige en statistische modellen belicht (1999). Zie voor een compleet overzicht: http://home.medewerker.uva.nl/g.j.mellenbergh/page2.html. Daarnaast heeft hij 88 promovendi begeleid bij het schrijven van hun dissertaties, adviseert hij studenten en onderzoekers op het gebied van methodologie op verschillende terreinen als psychologie, onderwijskunde, tandheelkunde en psychiatrie.

Hier tref je het artikel met het interview van Don Mellenbergh aan (uit Examens 2011-1).